I. CÔNG SUẤT:
Công suất của dòng điện xoay chiều: P = UIcos( = I2R =
.
- Hệ số công suất: cos( =
=

- Ý nghĩa của hệ số công suất cos(
+ Trường hợp cos( = 1 tức là ( = 0: mạch chỉ có R, hoặc mạch RLC có cộng hưởng điện (ZL = ZC) thì
P = Pmax = UI =
= I2R
+ Trường hợp cos( = 0 tức là ( = (
: Mạch chỉ có L, hoặc chỉ có C, hoặc có cả L và C mà không có R thì P = Pmin = 0.
- R tiêu thụ năng lượng dưới dạng toả nhiệt, ZL và ZC không tiêu thụ năng lượng của nguồn điện xoay chiều.
* Để nâng cao hệ số công suất của mạch bằng cách mắc thêm vào mạch cuộn cảm hoặc tụ điện thích hợp sao cho cảm kháng và dung kháng của mạch xấp xĩ bằng nhau để cos( ( 1.
Đối với các động cơ điện, tủ lạnh, … nâng cao hệ số công suất cos( để giảm cường độ dòng điện.

II. CƠ SỞ LÍ THUYẾT ĐỂ GIẢI BÀI TOÁN HỘP ĐEN
1. Các công thức.
+ Nếu giả sử: i = I0cos(t
thì hiệu điện thế hai đầu mạch điện UAB = Uocos((t + ()
+ Cảm kháng: ZL = (L
+ Dung kháng: ZC =

+ Tổng trở Z =

+ Định luật Ôm: I =

+ Độ lệch pha giữa u và i: tg( =

+ Công suất toả nhiệt: P = UIcos( = I2R
Hệ số công suất: K = cos( =

2. Giản đồ véc tơ
* Cơ sở:
+ Vì dòng điện lan truyền với vận tốc cỡ 3.108m/s nên trên một đoạn mạch điện không phân nhánh tại mỗi thời điểm ta coi độ lớn và pha của cường độ dòng điện là như nhau tại mọi điểm.
+ Hiệu điện thế tức thời ở hai đầu đoạn mạch uAB = uR + uL + uC
* Cách vẽ giản đồ véc tơ
Vì i không đổi nên ta chọn trục cường độ dòng điện làm trục gốc, gốc tại điểm O, chiều dương là chiều quay lượng giác.



3. Cách vẽ giản đồ véc tơ trượt
Bước 1: Chọn trục nằm ngang là trục dòng điện, điểm đầu mạch làm gốc (đó là điểm A).


 Bước 2: Biểu diễn lần lượt hiệu điện thế qua mỗi phần bằng các véc tơ



nối đuôi nhau theo nguyên tắc: R - đi ngang; L - đi lên; C - đi xuống.
Bước 3: Nối A với B thì véc tơ
chính là biểu diễn uAB
Nhận xét:
+ Các hiệu điện thế trên các phần tử được biểu diễn bởi các véc tơ mà độ lớn của các véc tơ tỷ lệ với hiệu điện thế hiệu dụng của nó.
+ Độ lệch pha giữa các hiệu điện thế là góc hợp bởi giữa các véc tơ tương ứng biểu diễn chúng.
+ Độ lệch pha giữa hiệu điện thế và cường độ dòng điện là góc hợp bởi véc tơ biểu diễn nó với trục i
+ Việc giải bài toán là nhằm xác định độ lớn các cạnh và góc của tam giác dựa vào các định lý hàm số sin, hàm số cosin và các công thức toán học.

Trong toán học một tam giác sẽ giải được nếu biết trước ba (hai cạnh 1 góc, hai góc một cạnh, ba cạnh) trong sáu yếu tố (3 góc và 3 cạnh).


 Để làm được điều đó ta sử dụng định lý hàm số sin hoặc Cosin.
+

+ a2 = b2 + c2 - 2bccosA
b2 = a2 + c2 - 2accosB
c2 = a2 + b2 - 2abcosC





Cách giải:
- Áp dụng các công thức:
+ Công thức tổng quát tính công suất:

+ Với đoạn mạch RLC không phân nhánh, có thể tính công suất bởi:
cos


+ Hệ số công suất (đoạn mạch không phân nhánh):


( Bài tập
TỰ LUẬN:
Bài 1: Mắc nối tiếp
với cuộn cảm
có
rồi mắc vào nguồn xoay chiều. Dùng vônkế có
rất lớn đo
ở hai đầu cuộn cảm, điện trở và cả đoạn mạch ta có các giá trị tương ứng là 100V, 100V, 173,2V. Suy ra hệ số công suất của cuộn cảm
Bài giải
Theo bài ra  :

 Ta có:  

                


         

Hệ số công suất của cuộn cảm:


Bài 2: Đặt một hiệu điện thế xoay chiều có